Hipoksik Beyin Hasarı, Özellikleri ve Tedavi Yolları

Her yaş grubunda görülebilen hopipoksik beyin hasarı nasıl bir hastalıktır, nasıl meydana gelir, özellikleri ve etkileri nedir, hangi yollarla ve nasıl tedavi edilir hakkında makale.

Hipoksik Beyin Hasarı

Beynin oksijensiz kalarak hasar görmesi olan hipoksik beyin hasarı önemli beyin travmalarından birisidir. Beyne yeterki oksijen ve kan gitmemesi veya yetersiz gelmesi sonucu meydana gelir ve merkezi sinir sistemi başta olmak üzere birçok organı etkiler. 

Gelişmekte olan ülkelerde meydana gelen yenidoğan ölümlerinin üçte biri bu nedenle meydana gelmektedir. ölümle sonuçlanmasa bile bu hasar sonucu çok ciddi nörolojik problemlere yol açmaktadır. Ülkemizde yapılan bir çalışmada hipoksik beyin hasarı geçiren bebeklerin yüzde 25’inin hayatını kaybettiği ortaya konmuştur. 

 

Hipoksik beyin hasarının neden olduğu bebek ölümleri gelişmiş ülkelerde 4/1000, gelişmekte olan ülkelerde 26/1000 ve geri kalmış ülkelerde 37/100 oranında görülmektedir.

Türkiye’de 2009 yılında yapılan bir çalışmaya göre bu durum neticesi bebek ölüm oranı 10/1000 oranında tespit edilmiştir. Bu durumun ortaya çıkması halinde görülebilecek olan sonuçlar şu şekildedir:

  • Gelişimsel gecikme
  • Bilişsel gecikme ve bozulma
  • Motor bozukluklar

Oldukça ciddi bir durum olmasına karın hızlı bir şekilde tespit ve gerekli tedavi süreçlerinin gerçekleştirilmesiyle hayat kaybının önlenmesi, ortaya çıkacak olan nörolojik bozuklukların engellenmesi ve ortaya çıkan bu bozuklukların etkilerinin azaltılması mümkün olabilmektedir. Bunun için en önemli nokta en erken ve en hızlı bir şekilde bu rahatsızlığın varlığının tespit edilebilmesidir.

Hipoksik Beyin Hasarı Nedenleri

Hipoksi beyin hasarına neden olan etkenleri farklı kategoriler altında değerlendirmek mümkündür. Bunlar doğum esnasındaki etkenler, anneden kaynaklanan etkenler ve gebelikten kaynaklanan etkenler olarak sıralanabilirler.

Anneden Kaynaklanan Nedenler Hamilelikten Kaynaklanan Nedenler Doğumdan Kaynaklanan Nedenler
Diyabet Erken doğum Vakum kullanımı
Hipertansiyon Geç doğum  
Anemi Çoğul gebelik  
40 yaş üstü hamilelik Kordon sarkması  
İlaç ve madde bağımlılığı Uzayan doğum süreci   
Kardiyolojik nedenler    

Bu rahatsızlığa neden olan etkenler içerisinde daha büyük oranda bu rahatsızlığa enden olan etkenler gebelik ile olan faktörlerdir. Hamilelikten kaynaklanan nedenler tüm vakaların yaklaşık yüzde 65’ini oluşturmaktadır. Bu gebelik sürecindeki etkenlerden kaynaklanan hipoksik beyin hasarı görülme oranı annelerin sosy – ekonomik düzeyleri düştükçe daha da artmaya başlamaktadır.

Hipoksik Beyin Hasarı Tedavisi

Meydana gelen beyin hasarının etkilerinin ortadan kaldırılması veya azaltılması için günümüzde uygulanan tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Bu tedaviler travmanın tespitinden hemen sonra başlar ve ilerleyen süreçte de devam eder.

Bu bakımdan beyin hasarı tespit edildikten sonra ilk tedavi yaklaşımları:

  • Doğum odasındaki radyan ısıtıcının kapatılması
  • Solunumun yeterli ve etkin bir şekilde gerçekleşemsinin sağlanması
  • Pasif soğutma uygulanması

İlk anda gerçekleştirilen bu adımlarla birlikte hastanın durumu hipotermi tedavisi açısından sürekli olarak değerlendirilmeli ve gerekli nakil işlemleri için hazırlıklar yapılmalıdır.

Daha sonra tedavi sürecinin diğer aşamasına geçilere daha ileri tedavi süreci gerekli hazırlıklar ve tedavi yöntemleri uygulamaya konur.

  • Yoğun bakım ünitesine almak
  • Monitarizasyonu gerçekleştirmek
  • Asit baz dengesinin sağlanması
  • Sıvı elektrolit dengesinin sağlanması

Tüm bu süreçlerden sonra bu hastalığın onaylı tek tedavisi olan hipotermi uygulamasına başlanabilir. Bunun dışında özellikle son zamanlar kök hücre tedavisi ile de başarılı sonuçlar alınsa da henüz bu tedavi yöntemi hipoterminin yerini almamıştır.

Hipotermi Tedavisi

Hipotermi hipoksik beyin hasarında hayat kaybını ve nörolojik bozukluğu engelleyen veya etkisini azaltan bir tedavi olarak kabul edilmektedir. Tanı konulduktan sonra hastanın hipotermi cihazına bağlanmasıyla gerçekleştirilen bu tedavi, eğer merkezde bu cihaz yoksa, bebek transfer edilene kadar soğutucu özellikli jeller ve benzeri malzemelerle soğutulur.

Bu tedavide hipotermi cihazının yardımıyla vücut ısısı belli bir süre ve beli bir aralıkta düşük tutularak beyin dokusunun soğuk kalması sağlanır. Bu sayede oluşabilecek etkiler engellenmeye çalışır. Tedavinin etkinliği ise ispatlanmıştır. Ne kadar hızlı başlanırsa başarı gösterme şansı da bir o kadar artmaktadır.

Tedavide amaç vücut ısısını düşürerek beyin metabolizmasında düşüşe neden olmaktır. Vücut ısısı bir derece düşürmek beyinde yaklaşık yüzde onluk bir metabolizma düşüşüne sebebiyet verir. Bu sayede beyinde oluşabilecek olan hasar engellenmeye ve etkileri azaltılmaya çalışır. Her ne kadar etkisi kanıtlanan bir tedavi olsa da tedavinin başarısı ve oranı hastanın genetik özelliklerine ve hasarın derecesine göre değişmektedir.



Makale beğendiniz mi? Çok kötüKötüOrtaİyiÇok iyi (Sizin oyunuz ilk olsun)
Loading...

© 2019 – Beyin Hastalıkları ve Tedavisi. Tüm Hakkı Saklıdır.

Okumakta olduğunuz makaleler bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sizin için en doğru ilaç kullanımı ve tedavi yöntemi ancak uzman bir doktorun yapacağı kontroller sonucunda belirlenebileceği gibi uygun diyet diyetisyen kontrolü altında uygulanmalıdır.