Gamma Knife Uygulama Yöntemleri ve Yan Etkileri

Gamma knife tedavisinde hastanın kafatası açılmasına gerek kalmadan beyindeki tümörleri etrafındaki dokulara zarar vermeden ulaşılarak yapılan stereotaksik ameliyatlardır.

Gamma Knife

Modern bir radyolojik cihaz olan Gamma Knife medikal radyoloji, beyin cerrahisi ve robotik alanındaki tedavi amacıyla kullanan ileri teknoloji bilgisayarlı bir cihazdır. Gamma knife nedir sorusuna bir radyo-cerrahi tedavi aracıdır diye cevap verebiliriz. Dokulara nüfuz etmeden, insizyonlar ve bunlarla ilgili riskler olmaksızın intrakraniyal ve diğer lokalizasyonun birçok neoplazmının büyümesinin ortadan kaldırılmasını veya durdurulmasına yardımcı olmaktadır.

Beyindeki neoplazmları çıkarmak ve Parkinson hastalığını tedavi etmede başarılı sonuçlar veren gamma knife tümörü bulunan hastalar için cerrahi girişimden daha etkili ve daha güvenli bir uygulamadır. Gamma Knife; benign ve malign tümörleri ve kraniyal kavite içindeki vasküler malformasyonları tedavi etmek için kullanılan radyocerrahi bir cihazdır. Bucihazla yapılan operasyon, cilt insizyonları ve kafatasının trepanasyonu olmadan uygulanmaktadır. Bunun için 196 kobalt-60 kaynağından radyoaktif radyasyon kullanılmaktadır. İnvaziv olmayan bir cerrahi bıçak gibi davranarak  tümörlü hücrelerinin DNA’sını yok eder. Müdahale yapılırken sağlıklı beyin dokusu ve tüm vücuda ışınlanma yapılmaz.

Gamma Knife

Kafatasları kemiklerinin mineralizasyonunun sona ermesinden sonra çocuklarda bile beş veya yedi yaşından sonra gama knife aracılığıyla radyocerrahi operasyonlar yapılabilir. Dünya istatistiklerine göre, hastaların yaklaşık yüzde onu çocuklar olmaktadır.Gama knife kapsamında, iki yüzden fazla yayıcıdan yayılan doğru odaklanmış bir ışın demeti ile ışınlama bulunmaktadır. Gama knife uygulaması sırasında Radyasyon enerjisi radyoaktif kobalt verir, kirişler maksimum noktada yıkıcı aksiyona ulaşıldığında bir noktada birleşir. En güçlü radyoaktif radyasyon tümör hücreleri üzerinde zararlı bir etkiye sahiptir, Gama Knife DNA’larını yok eder, böylece daha fazla hücre çoğalmasını ve neoplazinin büyümesini engeller. Neoplazm aynı zamanda ortadan kalkmaz, cerrahi bir operasyon sırasında olduğu gibi, tümörü tamamen ortadan kaldırmak zaman alabilir.

Gamma knife nedir denildiğinde;  hastanın kafatası açılmadan beyindeki tümörleri ulaşılmasını sağlayan minimal invaziv teknolojisi kullanılarak yapıldığından stereotaksik ameliyatlar olarak isimlendirildiği söylenebilir. Gama Knife ile yapılan tedavi kapsamlarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • İşitsel sinir nevrozu
  • Gliomalar
  • Menengiomalar
  • Kraniyofarenjiyom
  • Bein metastazları
  • Hipofiz bezi tümörleri
  • Primer ve sekonder (metastatik) beyin tümörleri,
  • Parkinson hastalığı,
  • Epilepsi, merkezi kaynaklı ağrı sendromları
  • Beyin yapısı anormallikleri indeki damarlarda ortaya çıkan sorunlar
  • Beydamarları, venler içine arter kan kılcal damarların bypass düşer
  • Beyin kavernomudur. Bunlar septa ile ayrılmış ve kanla dolu patolojik boşluklardır. Semptomlar olmadan var olabilirler
  • Epileptik nöbetlere
  • Görme bozukluğuna,
  • Kranial sinir hasarına
  • Hemorajiye 

Avantajları

Gamma Knife operasyonları ağrısız bir müdahale şekli olmaktadır. Operasyonlar yirmi dakika ile dört saat arasında değişen zaman dilimlerine yayılır. Hasta yapılan müdahale sırasında bilinçli bir durumdadır. Genel anestezi olmadan gereken müdahale yapılabilmektedir. İşlemden kısa bir süre sonra, inflamasyon ve komplikasyon korkusu olmadan eve gidebilir.  Gamma Knife aracılığıyla yapılan ilk operasyon 1968 senesinde gerçekleştirilmiştir.  

Gamma knife aracılığıyla yapılan operasyon poliklinikte yapılmakta olup, bir hastayı hastanede yatırmaya gerek yoktur. Tamamen ağrısız olan bu müdahale yirmi dakikayla dört saat arasında sürer. Çoğu durumda, sadece bir radyocerrahi seansı yeterlidir. Ameliyattan sonra hasta öneriler alır ve aynı gün normal yaşama döner.

  • Tümörler ve neoplazmların cerrahi müdahale olmadan etkili şekilde çıkarılmasını sağlarlar
  • Erişilmesi zor olan geleneksel cerrahi tümörlerin çıkarılmasını sağlar
  • Geleneksel radyasyon tedavisi yöntemlerine kıyasla sağlıklı doku üzerinde minimize edilmiş etki gösterir
  • Yan etkileri olmaksızın yapılan müdahaleden hızlı sonuçlar alınmasını sağlar. 
  • Hastanenin dışındaki günlük aktivite tedaviden hemen sonra tekrar başlayabilir.

Yapım aşamaları

Gamma Knife aracılığıyla yapılan müdahalede hastaya bir kask giydirilir. Bu kaskın aracılığıyla beyindeki tümörler ince olarak gamma radyasyon ışınları verilir. Bu şekilde beyindeki tümöre en yüksek radyasyon verilirken, etrafında bulunan dokulara tam tersi olarak minimum radyasyon ulaşmış olur. Bu uygulama sayesinde cerrahlar en ücra, en ulaşılmaz noktada bulunan tümörlere rahatlıkla ulaşırken, çevresindeki dokuların zarar görmesini engeller. Hastalar tanı testlerini içeren bireysel bir plana göre hazırlanır. Operasyon günü, stereotaksik çerçeve kurulduktan sonra (hesaplamalar ve ışınlamanın doğruluğu için metal bir halka), manyetik rezonans görüntüleme, bir uzman sınıfın ultra-yüksek açılı tomografı üzerinde gerçekleştirilir. Gerekirse, çalışmalar manyetik rezonans görüntüleyici, bilgisayarlı tomografi veya serebral anjiyografide elektroensefalografi ile desteklenir. Bu veriler ışınlama planlaması için kullanılır.

  • Operasyonun başarılı bir şekilde uygulanması için ilk olarak beyinde bulunan tümörün tam olarak koordinatlarının belirlenmesi ve gamma ışınlarının direk tümöre yönlenmesinin sağlanması amacıyla hastaya bilgisayarlı tomografi uygulanır
  • Bu müdahale için genel anestezi gerekmemektedir. Hastaya sadece sakinleştirici ilaçlar verilir. Ağrısız bir işlemdir
  • Hastanın başına özel bir kask takılır.
  • Hedefin görüntülenip gerekli olan tarama ve müdahalenin yapılması için; bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, anjiyografi veya CBCT entegre görüntüleme kullanılır
  • Müdahale planlanarak ışınlama seansı yürütülür.
  • Operasyon radyocerrahi ünitede Gamma Knife üzerinde gerçekleştirilir. 
  • Tedavinin sonunda hasta hemen eve gidebilir.

Yan Etkileri

Beyin tümörüne gama knife işlemi uygulandıktan sonra ortaya çıkan sonuçlar ve yan etkiler yapılan uygulamaya, hastanın bünyesine radyoterapinin dozajına bağlı olarak hastadan hastaya değişiklik göstermektedir. Genellikle, radyasyon tedavisi sonrası yan etkiler, yapılan uygulamadan iki veya üç hafta sonra ortaya çıkar. Gama knife müdahalesinden sonra ortaya çıkabilen yan etkiler arasında en çok gündeme gelenleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Mide bulantısı ve kusma
  • Baş ağrısı
  • Saç dökülmesi
  • Kızarıklık ve saçlı derisinde tahriş
  • İştah kaybı
  • İşitme problemleri
  • Artan yorgunluk ve zayıflık
  • Hafıza ya da konuşma bozukluğu
  • Uyku bozukluğu
  • Beyin aktivitesinde geçici bozulma.


Makale beğendiniz mi? Çok kötüKötüOrtaİyiÇok iyi (Sizin oyunuz ilk olsun)
Loading...

© 2019 – Beyin Hastalıkları ve Tedavisi. Tüm Hakkı Saklıdır.

Okumakta olduğunuz makaleler bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sizin için en doğru ilaç kullanımı ve tedavi yöntemi ancak uzman bir doktorun yapacağı kontroller sonucunda belirlenebileceği gibi uygun diyet diyetisyen kontrolü altında uygulanmalıdır.