Beyincik Sarkması Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Beyincik sarkması, Arnold Chiari malformasyonu olarak da bilinen ve beyin dokusunun normalden uzun bir şekilde gelişip spinal kanal ya da omur boşlukları içine sarktığı doğumsal bir anomalidir.

Nedenleri ve Belirtiler 

Beyincik sarkması nedir?

Beyincik sarkması nedeni tam olarak bilinemeyen fakat akraba evlilikleri sonucunda daha sık görülen doğumsal anomalilerden biridir. Bu hastalıkta beyin nedeni bilinemeyen şekillerde büyümeye başlar ve kafatasının dışına çıkarak spinal kanal içine yerleşir. Çok nadir görülen bir durum olmakla birlikte günümüzdeki görüntüleme cihazları ile erken dönemde teşhis edilebilmektedir. Beyin sarkması ilk defa 1860 yılında Dr. Arnold Chiari tarafından fark edilmiş ve 4 farklı tipte sınıflandırılmıştır. Bu yüzden tıbbi olarak Arnold Chiari malformasyonu olarak da adlandırılır. 

Tip 1: Chiari malformasyonu’nun Tip 1 belirtileri genellikle geç çocukluk ve yetişkinlik dönemlerinde ortaya çıkar. Belirtileri arasında: 

  • Şiddetli baş ağrısı, 
  • Yürürken dengeyi sağlamakta güçlük, 
  • İnce motor becerilerinde kayıplar, 
  • El ve ayaklarda uyuşma, 
  • Baş dönmesi, 
  • Yutkunma güçlüğü, 
  • Bulanık ve çift görme, 
  • Ses kısıklığı ve konuşma problemleri yer alır. 

Tip 1 beyincik sarkmasında en tehlikeli durumlardan biri kişinin uyku apnesine bağlı olarak uyurken solunumunun durmasıdır. 

Tip 2: Bu tür beyincik sarkmalarında ilk şikayetler anne karnında iken ortaya çıkar. Günümüzdeki ultrason görüntüleme teknikleri sayesinde erken dönemde tanı konulabilmektedir. Tip 1’den farklı olarak bu türde görülen beyincik sarkmasında spinal kanal daha uzundur ve meningosel adı verilen bir kese bel bölgesine yakın omur ve omurga kanalı üzerinde oluşarak omurilikte anormalliğe neden olur. Belirtileri Tip 1 beyin sarkmasında görülen semptomları içermekle birlikte diğer belirtileri; 

Anne rahminde Tip 2 beyin sarkması

  • Bebeğin baş ve omurilik gelişiminde anormallik, 
  • Aşağı doğru istemsiz ve hızlı göz hareketleri, 
  • Solunum bozuklukları olarak da sayılabilir. 

Tip 3: En tehlikeli türlerden biridir. Tip 2’de olduğu gibi anne karnında iken ve ultrasonla teşhis edilebilir. Omurilik anormalliklerinin yanı sıra beynin alt bölümü (beyincik) veya beyin sapı, kafatasının arka tarafındaki anormal bir delikten uzanır.

Bu türde bebeğin yaşama ihtimali çok düşüktür. Bebek doğum anında ya da doğumdan kısa bir süre sonra ölebilir. Nadiren yaşayan bebeklerde ise zeka ve omurilik problemleri görülmektedir. 

Tip 4: Beyin sarkması türleri içinde en nadir olarak görülen rahatsızlıktır. Bu türde beyincik hiçbir şekilde gelişmez ve buna bağlı olarak beyin içinde dolaşım bozukluğuna bağlı sarkma ortaya çıkar. Tedavisi bulunmamaktadır. 

Beyincik Sarkmasına Bağlı Olarak Gelişen Hastalıklar

Bazı hastalarda beyincik sarkması tüm müdahalelere rağmen ilerlemeye devam edebilir. Bu durumda Chiari malformasyonuna bağlı olarak başka rahatsızlıklar da ortaya çıkmaktadır. Bunlardan en yaygın olanları şöyledir: 

Hidrosefali: Beyin içinde sıvı birikmesine bağlı olarak gelişir. Tedavi için beyin ve omurilik arasındaki damarlara esnek şant yerleştirilerek fazla sıvı tahliye edilir. 

Sipina Bifida: Özellikle Tip 2 türü hastalarda görülen bu hastalık, omurilik felcine neden olmaktadır. Erken dönemde müdahale edilemezse kalıcı sakatlığa neden olabilir. 

Siringomiyeli: Chiari malformasyonu olan kişilerde omurgada srinks adı verilen kist oluşumuna verilen isimdir. Kistin ilerlememesi için cerrahi operasyon gerekebilir. 

Bağlı kordon sendromu: Omuriliğin omurgaya yapışması sonucu ortaya çıkar. Böylelikle alt bedende ciddi kas ve sinir hasarı meydana getirebilir. Tedavisi ancak cerrahi operasyon ile mümkündür. 

Beyincik Sarkması ile Karıştırılan Hastalıklar

Beyincik sarkması tehlikeli midir, tedaviler nelerdir?

Özellikle Tip 1 gibi belirtileri geç dönemde ve yetişkinlikte ortaya çıkan Chiari malformasyonu benzer semptomlar görülen bazı hastalıklar ile karıştırılabilmektedir. Bu hastalıklar: 

  • Vertigo
  • Boyun fıtığı, 
  • ve depresyondur. 

Tedavi Yöntemleri 

Hastalığın erken dönemde fark edilmesi tedavi açısından büyük önem taşıyan konulardan biridir. Teşhis sürecinde; MRG (manyetik rezonans görüntüleme ve CT (bilgisayarlı tomografi) testleri büyük önem taşır. Ayrıca kesin teşhisin ardından hasta düzenli olarak bu testleri yaptırmaya devam ederek hastalığın ilerleyip ilerlemediğini takip etmek zorundadır.

Tip 1 beyin sarkmasında erken teşhis büyümeyi durdurabilir. Ayrıca bazı ıhlamur, papatya ve adaçayı gibi bazı bitkisel ürünler bu süreçte baş ve boyun ağrısına iyi gelmektedir. Fakat bitkisel tedaviler sadece ağrının azaltılması için kullanılmaktadır.

İlerleyen durumlarda ise kafa içi basıncın ve omurilik üzerindeki baskının azaltılması için cerrahi operasyon kaçınılmazdır. 

Chiari malformasyonunun tedavisi amacıyla yapılan ”posterior fossa dekompresyonu” sırasında cerrah, kafatasının arkasından küçük bir kafatası kemiğini çıkararak kafatası içindeki basıncı hafifletir. Eğer gerekli görülürse omurganın bir bölümü de bu operasyon sırasında alınabilmektedir.

Hastaların en sık sorduğu sorulardan biri operasyonun tehlikeli olup olmadığı ve tedavi için başka seçeneklerinin olup olmadığıdır. Ne yazık ki Chiari malformasyonu özellikle ilerlemiş durumlarda cerrahi operasyon gerektiren hastalıklardan biridir. Tedavi sürecinin aksatılması spinal kanal üzerindeki hasarın artmasına ve ölümle sonuçlanabilecek tehlikeli durumlara yol açar.

Operasyon sonrası ise düzenli olarak yapılacak fiziksel egzersizler omuriliğin işlevselliğini arttırmaya iyi gelmektedir. Bu süreçte kullanılan ilaçlara bağlı olarak doktorunuz bitkisel kürleri de içeren diyetler ve beslenme önerileri ile tedavi sürecini destekleyecek terapiler önerebilir. 



Makale beğendiniz mi? Çok kötüKötüOrtaİyiÇok iyi (Sizin oyunuz ilk olsun)
Loading...

© 2019 – Beyin Hastalıkları ve Tedavisi. Tüm Hakkı Saklıdır.

Okumakta olduğunuz makaleler bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sizin için en doğru ilaç kullanımı ve tedavi yöntemi ancak uzman bir doktorun yapacağı kontroller sonucunda belirlenebileceği gibi uygun diyet diyetisyen kontrolü altında uygulanmalıdır.